Antep Fıstığı Ağacı Türleri ve Özellikleri
15 Temmuz 2024

Antep Fıstığı Ağacı Türleri ve Özellikleri

Antep Fıstığı Ağacı

Antep fıstığı ağacı, anayurdu Orta Doğu olan ve Akdeniz Havzası'nda yaygın olarak yetiştirilen bir bitkidir. Türkiye, Irak, İran, Suriye gibi ülkelerde doğal olarak yetişirken, tohumlarının götürüldüğü Hindistan ve Meksika gibi ülkelerde de üretimi yapılmaktadır. Türkiye'de ise başta Gaziantep olmak üzere Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Diyarbakır, Şanlıurfa ve Siirt illerinde yetiştirilmektedir. Antep fıstığı ağacı kısa boylu olup, beş yaprakçıktan oluşan yeşil yapraklara ve salkımlar halinde açan küçük çiçeklere sahiptir. Bu çiçekler olgunlaştığında, dış kabuğu kırmızımsı ve yumuşak, içinde ise kabuğun içinde yeşil ya da sarı renkli bir iç barındıran 2 ila 2,5 santimetre uzunluğunda meyveler verir. Yeşil renklileri daha lezzetlidir ve üzeri ince bir kabukla örtülüdür. Fıstığın sert kabuğu kavrulduğunda ya da üzerine sert bir cisimle vurulduğunda çatlar. Elle zorlanarak açılan kabuk ikiye ayrılır ve iç kısmına ulaşılır. Uzun süre saklanabilen Antep fıstığının içi, kuru yemiş (çerez) olarak sevilerek tüketildiği gibi, şekerlemecilik, helvacılık, pastacılık ve özellikle baklava yapımında da kullanılır. 100 gram Antep fıstığı içinin içerdiği besin değerleri şöyledir:

  • 594 kalori
  • 20,8 gram protein
  • 51,6 gram yağ
  • 16,4 gram karbonhidrat
  • 0 kolesterol
  • 500 miligram fosfor
  • 2 gram lif
  • 136 miligram kalsiyum
  • 7,3 miligram demir
  • 1,020 miligram potasyum
  • 158 miligram magnezyum
  • 66 IU A vitamini
  • 0,62 miligram B1 vitamini
  • 1,45 miligram B2 vitamini
  • 7 miligram C vitamini
  • 0,4 miligram B6 vitamini
  • 5,2 miligram E vitamini

Antep Fıstığı Fidesi

Antep fıstığı fideleri, kavrulmamış çekirdeklerinin ekilmesi ile elde edilen çöğürler kullanılarak çoğaltılabilir. Ancak daha dayanıklı bir tür olan sakız (Pistacia terebinthus) ağaçlarının aşılanması daha iyi sonuçlar verir. Dikimlerde, her türün kendi toprağını kökünde taşıyan fidanlar kullanılmaktadır. Yılda ortalama 10 kilogram kadar ürün veren ağacın ürün oranı, dikiminden 10 yıl sonra artmaya başlar.

Antep Fıstığı Ağacı İklim İsteği

Antep fıstığı ağacı, kuru ve sıcak iklimlerin bitkisidir. Yüksek sıcaklıklara, kuraklığa ve donlara karşı dayanıklıdır. Ancak, aşırı nemli ve soğuk iklimlerde verimli değildir.

Antep Fıstığı Ağacı Toprak İsteği

Antep fıstığı ağacı, zayıf nitelikli topraklara 8 metre aralıklarla dikilir. Tabanı su tutan topraklarda ağaç kuruma riski taşır. Bu nedenle, drenajı iyi olan topraklar tercih edilmelidir.

Antep Fıstığı Ağacı Toprak İşleme

Antep fıstığı ağaçlarının altı yılda en az 6 kez çapalanması ve yabani otlardan temizlenmesi gerekmektedir. Büyük bahçelerde toprak işleme traktörlerle yapılabilir. Toprak işleme, ağaçların oksijen almasını sağlar ve kök gelişimini destekler.

Antep Fıstığı Ağacı Sulama

Antep fıstığı ağaçları, suya ihtiyaç duymayan bitki türlerindendir. Ancak, kurak dönemlerde minimal düzeyde sulama yapılabilir. Aşırı sulama, kök çürümesine yol açabilir.

Antep Fıstığı Ağacı Gübreleme ve Budama

Antep fıstığı ağaçlarına, ilkbaharda azotlu, sonbaharda fosfatlı gübre verilmelidir. Bu gübrelerin yerine, iyi yanmış çiftlik gübresi de kullanılabilir. Ağaçların kuruyan ve aşağı doğru sarkan dalları kesilip çıkarılmalıdır. Budama, ağaçların sağlıklı büyümesi ve verimli ürün vermesi için önemlidir.

Antep Fıstığı Ağacı Hasat (Derim)

Antep fıstığı ağaçlarının meyveleri (fıstıklar), türe özgü olgunluğa eriştiğinde hasat edilmelidir. Hasatta gecikme olursa fıstıklar yere dökülerek ziyan olabilir. Hasat genellikle elle yapılır ve dikkatli olunması gereken bir işlemdir.

Ekstra Bilgiler

Antep fıstığı ağacı, uzun ömürlü ve ekonomik değeri yüksek bir bitkidir. Ticari açıdan karlı bir yatırım olarak görülür. Ayrıca, Antep fıstığı, sağlıklı yağlar, proteinler ve vitaminlerle doludur, bu da onu besleyici bir gıda kaynağı yapar. Antep fıstığı tüketimi, kalp sağlığını destekler, antioksidan özellikleri ile bağışıklık sistemini güçlendirir ve enerji verir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Mehmet Burak

13 Temmuz 2024 Cumartesi

Antep fıstığı ağacının dikiminden sonra 10 yıl beklemek gerekiyor mu? Bu kadar uzun süre beklemek zor gelmez mi?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Mehmet Burak Bey,

Antep fıstığı ağacının dikiminden sonra meyve vermesi için gerçekten de 7-10 yıl arasında bir süre beklemek gerekiyor. Bu süre ilk bakışta uzun gibi gelse de, sabırla beklediğinizde elde edeceğiniz verim ve kalite buna değiyor. Ayrıca, doğru bakım ve uygun koşullarda dikim yapıldığında, bu süre zarfında ağacın sağlıklı bir şekilde büyümesini sağlamak mümkün. Uzun vadeli düşünüldüğünde, bu bekleyişin sonunda elde edeceğiniz ürünler hem ekonomik hem de lezzet açısından sizi memnun edecektir. Sabır ve emek, tarımın vazgeçilmez unsurları arasında yer alıyor.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni